Historia i fakty:

Miasto o długiej historii sięgającej I-IV wieku, wtedy na obszarze dzisiejszego Krakowa istniały osady, których mieszkańcy trudnili się m.in. handlem i rzemiosłem. W IX wieku istniał już gród książęcy na Wawelu, a w wieku XI Kraków został stolicą Polski. Oficjalne nadanie miastu przywileju lokacyjnego nastąpiło w 1257 roku. W 1364 roku Kazimierz Wielki założył tu (jako drugi po Pradze w Europie Środkowej) uniwersytet, któremu potem nadano nazwę Uniwersytet Jagielloński. Największy rozkwit Krakowa przypadł na wiek XV, XVI i pierwszą połowę XVII wieku. Obecnie stolica województwa małopolskiego, trzecie miasto Polski pod względem liczby ludności, blisko 750 tys. mieszkańców, ważny ośrodek kultury i nauki, ze stale rosnącą funkcją turystyczną oraz usługową. Duży węzeł komunikacyjny. Łatwo dostępny zarówno drogą lotniczą poprzez międzynarodowy Port Lotniczy Balice im Jana Pawła II, jak i drogą lądową, dzięki połączeniom kolejowym oraz drogowym: skrzyżowanie dróg międzynarodowych nr 4 (E40 - autostrada A4) oraz nr 7 (E77).

Położenie i przyroda:

Usytuowany malowniczo w tzw. Bramie Krakowskiej, która oddziela Wyżynę Krakowsko - Częstochowską od Pogórza Karpackiego, w dolinie Wisły. Położony na obszarze bogatym w tereny zielone i wraz z nimi zachwyca krajobrazem. W parkach (im. Jordana, Krakowski, Planty, Skały Twardowskiego, Bednarskiego), ogrodach (botaniczny, zoologiczny), pobliskich terenach zielonych (Las Wolski z jednym z krakowskich kopców, ku czci Józefa Piłsudskiego, i wieloma szlakami wypoczynkowymi) rezerwatach (Skałki Przegorzalskie z zamkiem w Przegorzałach, Skałki Panieńskie, Bielańskie Skały), oraz parkach krajobrazowych (Bielańsko - Tyniecki PK z klasztorem Kamedułów na Srebrnej Górze oraz z opactwem Benedyktynów w Tyńcu, czy PK Dolinek Podkrakowskich) można odetchnąć od zgiełku miasta, zachłysnąć się przyrodą i niezapomnianą panoramą, zobaczyć niepowtarzalne formy skalne, ukryte wśród drzew doliny rzeczne i ciekawe stanowiska roślinne.

Szczególnie wartym odwiedzenia jest położony około 30 km od Krakowa Ojcowski Park Narodowy. Położony na wapieniach jurajskich przyciąga osobliwym krajobrazem urozmaiconym stromymi ścianami wąwozów oraz przeróżnymi formami skalnymi, ostańcami i jaskiniami (około 400). W granicach miasta leży także uzdrowisko - Swoszowice, znane ze swoich wód mineralnych o wysokich właściwościach leczniczych. Zaś tuż za miastem istnieje tajemnicze podziemne miasto zbudowane z soli: Kopalnia Soli w Wieliczce, wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego UNESCO w 1978 roku.

Tereny zielone otaczając wszelkie zabytki architektoniczne, muzea różnej tematyki, kościoły i pomniki tworzą niepowtarzalną atmosferę, z której słynie Kraków. Otoczenie przesycone historią, kulturą i przyrodą jest doskonałym tłem dla licznych wydarzeń kulturalnych, imprez, koncertów i widowisk, które obywają się o każdej porze roku w krakowskich salonach, w ogrodach i w niezliczonej ilości kawiarni, restauracji, pubów i klubów. Nie da się opisać klimatu Krakowa tak jak nie da się opisać rzeczy niepowtarzalnych. By go poznać trzeba z nim pobyć.

Zabytki architektoniczne:

Zespół Urbanistyczno - Architektoniczny Miasta Krakowa został w 1978 roku wpisany na listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego UNESCO. Najważniejszy w Krakowie, dostojny i górujący nad centrum miasta jest Wawel - siedziba polskich królów do XVII wieku. Pierwotnie zamek romański, później gotycki, jest obecnie w znacznej części budowlą renesansową, zachodnia część przebudowana w stylu barokowym. Piękny dziedziniec arkadowy, przykład "złotego wieku kultury polskiej", królewskie komnaty, jedna z najcenniejszych na świecie kolekcja tkanin ozdobnych, ponadto skarbiec, zbrojownia. Tuż obok Katedra Wawelska, której początki sięgają XI w., z kaplicami grobowymi (XVI-XVII w.), m.in. Zygmuntowską - jedną z pierwszych dzieł renesansu w Polsce, z grobami królewskimi, ze srebrnym ołtarzem. Miejsce niezwykłe, pełne pamiątek związanych z historią Polski. Tu odbywały się koronacje królewskie, tu chowano biskupów, kardynałów, królów, bohaterów narodowych i poetów. Tu w latach 1964-1978 Kardynałem Krakowskim był późniejszy Ojciec Święty Jan Paweł II.

Nieopodal Wawelu ulicą Kanoniczną zaczyna się średniowieczne miasto Kraków. Obejmuje w centralnej części największy w Europie średniowieczny Rynek (pow. 4 ha), m.in. z Sukiennicami (dawne kramy, XIV, XVI w.), wieżą ratuszową (XIV w. ), kościółkiem św. Wojciecha z ekspozycją archeologiczną w podziemiach (XI/XII i XIII w.), kościołem Wniebowzięcia NMP, tzw. Mariacki (XIII-XV, XVIII w.). I dalej obszar ulic, placów i zabudowa w granicach dawnych fortyfikacji miejskich, których przebieg wyznaczają dzisiaj Planty (park miejski) z zachowanymi fragmentami murów obronnych, w tym Brama Floriańska (XIV w.) i Barbakan (XV w.), dawna "dzielnica" uniwersytecka z najstarszym gmachem Collegium Maius (XV w.), obecnie Muzeum UJ.

Równie cenne, ulokowane wzdłuż brzegu Wisły, jest średniowieczne miasto Kazimierz - dzisiaj jedna z dzielnic Krakowa a dawna dzielnica żydowska. Zachowały się tu zabytki kultur: chrześcijańskiej (kościoły i rynek kazimierski z dawnym Ratuszem) oraz żydowskiej. Kazimierz jest jednym z najstarszych ośrodków kultury żydowskiej w Europie - w XVI wieku, jednym z najpiękniejszych i najlepiej zachowanych. Nie można ominąć tutejszych synagog: Starej z Muzeum Judaistycznym, Izaaka, która prezentuje filmy o życiu tutejszych mieszkańców, Wysokiej, Tempel, Remuh, starego i nowego cmentarza żydowskiego.

Muzea:

Najcenniejsze zbiory gromadzą Państwowe Zbiory Sztuki na Wawelu oraz Muzeum Narodowe z licznymi Oddziałami, m.in.: Gmach Główny - galeria malarstwa i rzeźby polskiej od XVIII do XIX w.; Zbiory Czartoryskich - malarstwo polskie i obce od XV w., sztuka starożytna, rękopisy, m.in. słynna "Dama z gronostajem" Leonarda da Vinci; Oddział Sukiennice - galeria sztuki polskiej XX w., m.in. Jan Matejko, Chełmoński, Kossak, Fałat; Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej "Manggha"; Dom Jana Matejki - obrazy i rysunki Jana Matejki oraz jego prywatne zbiory artystyczne; Muzeum Stanisława Wyspiańskiego; Dom Józefa Mehoffera.

Warte odwiedzenia są także oddziały Muzeum Historycznego, m.in. Pałac Krzysztofory - przedstawia dzieje i kulturę Krakowa, Celestat - jedyna placówka w Europie, opowiadająca dzieje Bractwa Kurkowego, Muzeum Farmacji Collegium Medicum, Barbakan etc.

Kościoły:

Najliczniej odwiedzany, bo najpiękniejszy i najważniejszy, jest Kościół Mariacki. Słynny ze względu na jeden z największych ołtarzy gotyckich w Europie (11x13 m) wykonany w drzewie lipowym przez Wita Stwosza. Niedawno odrestaurowany zachwyca i przyciąga różnorodnością i precyzyjnością malowideł, rzeźb i witraży. Z jednej z wież mariackich, co godzinę wydobywa się hejnał krakowski.

Wśród kilkudziesięciu kościołów Starego Miasta najbardziej zachwycają te wzdłuż Trasy Królewskiej: gotycki oo. Franciszkanów - z oryginalną secesyjną dekoracją Stanisława Wyspiańskiego, barokowy św. Piotra i Pawła - z kryptą św. Piotra Skargi, romański św. Andrzeja, gotycki oo. Dominikanów. Poza tym późnobarokowy klasztor oo. Paulinów na Kazimierzu, a także barokowy Kościół św. Anny.

Poza centrum, nie tylko dla Krakowa, ale i całej Polski, najistotniejsze jest Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Łagiewnikach, ogłoszone przez Papieża Jana Pawła II w sierpniu 2002 roku, Centrum Światowego Miłosierdzia. Tutaj, obok starego kościoła, w którym została pochowana święta siostra Faustyna, wzniesiono nową Bazylikę według projektu prof. Witolda Cęckiewicza.

Podgórze:

Swoim urokiem przyciąga także dzielnica na drugim brzegu Wisły - Podgórze. Sercem Podgórza jest Rynek Podgórski - plac o cechach urbanistyki okresu Oświecenia z górującym nad dzielnicą kościołem św. Józefa, neogotyckim, z bogatym wyposażeniem architektonicznym i rzeźbiarskim z zewnątrz i wewnątrz. W Starym Podgórzu na uwagę zasługują Fort św. Benedykta, jeden z ostatnich fortów tego typu zachowanych w Europie, Stary Cmentarz Podgórski, Kopiec Krakusa - najstarszy pomnik przeszłości w całym Krakowie. Podgórze to również uzdrowiska: Mateczny oraz Swoszowice.

Nowa Huta:

Będąc w Krakowie nie należy zapomnieć o najmłodszej dzielnicy Krakowa - Nowej Hucie. Włączona w granice Krakowa w 1950 roku, prezentuje niemało zabytków wartych odwiedzenia. Centrum dzielnicy stanowi plac Centralny, w formie półkola, usytuowany na trasie wiślanej, będący jedną z najlepszych realizacji czasów realizmu socjalistycznego w Polsce. Z placu rozchodzą się promieniście ulice. Pomiędzy nimi wzniesiono budynki mieszkalne tworzące mniejsze osiedla. Całość wykonana jako zaplecze mieszkalne dla kombinatu Huty im. Tadeusza Sendzimira (wcześniej Lenina). Najbardziej charakterystyczny zespół architektoniczny okresu socrealizmu w Polsce, to dwa bliźniacze gmachy stanowiące oprawę głównego wejścia na teren huty, nawiązujące do renesansowych i barokowych pałaców włoskich, stąd potocznie określenia "Watykany" i "Pałace Dożów".

Życie kulturalne:

Nie sposób się w Krakowie nudzić niezależnie od osobistych upodobań. Kraków tętni muzyką. Przyciągają koncerty muzyki klasycznej, koncerty operowe, jazzowe i muzyki rozrywkowej. Wybierać można w licznych teatrach i kinach. "Na deskach" krakowskich teatrów odbywają się także gościnnie spektakle baletowe, koncerty muzyczne i grają najlepsze kabarety. Szczególną popularnością cieszą się imprezy o charakterze widowiskowym, nawiązujące do dawnych tradycji, jak: Wianki, konkurs szopek krakowskich, Parada Smoków, Lajkonik, Juvenalia. Wybierać można w kawiarniach, licznych pubach i klubach, w których grają gościnnie najlepsi światowi DJ-e.

W pełni można się zrelaksować, korzystając z miejsc rozrywki i zabawy, takich jak: centra handlowe, parki rozrywki m.in.: "Park Wodny" z basenami, sauną, jaccuzzi, odnową biologiczną, "Plaza", "Zakopianka", "Galeria Kazimierz" z bilardem, kręgielnią, salami kinowymi, a także pola golfowe w pobliskich Paczółtowicach i Ochmanowie.